İçeriğe geç

Markalarla İş Birliği Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Markalarla İş Birliği Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bir marka teklifi geldiğinde ilk akla gelen genellikle ücrettir. Oysa bir iş birliğinin sorunsuz ilerlemesini belirleyen şey; markanın sizinle uyumu, brief’in doğru okunması, sözleşmedeki maddeler, reklam etiketinin doğru kullanımı ve teslim sonrası raporlama ile ödeme sürecidir. Bu rehberde iş birliğinin her aşamasını sırasıyla ve örnek senaryolarla anlatıyoruz. Senaryolar anlatımı somutlaştırmak için kurgulanmış örneklerdir; gerçek bir kişi veya kampanyaya ait değildir.

1. Teklifi Kabul Etmeden Önce: Marka ile Uyum

Kontrol edilecekler:

  • Markanın ürünü veya hizmeti, içerik alanınızla ve kendi değerlerinizle örtüşüyor mu?
  • Markanın hedef kitlesi ile sizin kitlenizin yaş, ilgi alanı ve konum dağılımı benzer mi?
  • Markanın geçmiş iş birlikleri nasıl ilerlemiş, şikâyet veya ödeme sorunu var mı?
  • Ürün mevzuat açısından tanıtımı kısıtlı bir kategoride mi (örneğin sağlık hizmetleri)?

Örnek senaryo: Vegan yemek tarifleri paylaşan bir influencere bir et ürünleri markasından yüksek bütçeli bir teklif gelir. Ücret cazip olsa da içerik kitlenin değerleriyle çeliştiği için hem takipçi güveni hem de gelecekteki vegan marka iş birlikleri risk altına girer. Influencer teklifi kibarca reddeder ve markaya uygun bir alternatif önermeyi teklif eder.

İpucu: Kendi kitle verilerinizi görmek için Instagram profil analizi ve TikTok etkileşim oranı hesaplama araçlarımızı kullanabilirsiniz. Markaya bu verileri göstermek pazarlıkta da elinizi güçlendirir.

2. Brief Nasıl Okunur?

Influencerın marka brief'ini incelemesi

Brief, markanın kampanyadan ne beklediğini anlatan dokümandır. Teklifi kabul etmeden önce brief’te şu soruların cevabını bulun; yoksa yazılı olarak sorun:

Brief’te aranacak bilgi Neden önemli?
Kampanyanın amacı (bilinirlik, satış, indirme) İçerik kurgusunu ve raporlanacak metrikleri belirler
Teslim edilecek içerikler (format, adet, süre) Emeğinizi ve fiyatınızı belirler
Zorunlu mesajlar ve yasaklı ifadeler Yanlış iddia ve revizyon riskini azaltır
Paylaşım tarihleri ve onay süreci Takviminizi planlamanızı sağlar
Link, kod veya etiket bilgileri Raporlama ve yasal uyum için gereklidir
İçeriğin markada kullanımı (reklam, web, mağaza) Kullanım hakkı ücretini belirler

Örnek senaryo: Bir cilt bakım markasının brief’inde “ürün iki haftada sivilceleri tamamen yok eder” ifadesinin kullanılması isteniyor. Influencer, ürünü henüz denemediğini ve bu ifadenin ispatlanabilir bir iddia olup olmadığını bilmediğini belirtir. Markadan iddianın dayanağını ister ve kendi deneyimini anlatacağı bir kurgu önerir. Böylece hem yanıltıcı reklam riskinden hem de sonradan çıkabilecek anlaşmazlıktan korunur.

3. Sözleşmede Mutlaka Olması Gereken Maddeler

Influencer sözleşmesinde kullanım hakkı ve ödeme maddeleri

Küçük bir iş birliği bile olsa anlaşmayı yazılı hale getirin. E-posta yazışması da bir kayıttır, ancak kapsamlı iş birliklerinde sözleşme imzalamak daha güvenlidir.

Kullanım Hakkı Süresi

Markanın içeriğinizi kendi hesaplarında, reklamlarında veya web sitesinde ne kadar süre ve hangi kanallarda kullanabileceğini belirler. “Süresiz ve sınırsız kullanım” ifadesi içeriğinizin değerini fiyata hiç yansıtmadan devretmeniz anlamına gelebilir.

Örnek: Marka, Reels videosunu kendi hesabında paylaşmanın yanında üç ay boyunca ücretli reklamda kullanmak ister. Influencer, organik paylaşım ile reklam kullanımını ayrı kalemler olarak fiyatlandırır ve sözleşmeye “reklam kullanımı yalnızca Instagram ve Facebook’ta, paylaşım tarihinden itibaren üç ay” maddesini ekletir.

Münhasırlık

Sözleşme süresince ve sonrasında belirli bir süre rakip markalarla çalışmama taahhüdüdür. Kapsamı mümkün olduğunca dar tutun: kategori (örneğin yalnızca “güneş kremi”, tüm “kozmetik” değil), süre ve platform belirtilsin. Münhasırlık başka teklifleri reddetmeniz anlamına geldiği için ücrete yansıtılmalıdır.

Revizyon Sayısı

Teslim ettiğiniz içerik için kaç tur revizyon yapılacağını ve revizyonun neyi kapsadığını yazın. Örneğin “metin ve kurguda iki tur revizyon; brief dışında yeni çekim talebi ek ücrete tabidir” gibi bir madde, bitmeyen düzeltme taleplerini önler.

Ödeme Vadesi ve Ödeme Koşulları

Toplam tutar, KDV ve stopajın dahil olup olmadığı, ödemenin ne zaman yapılacağı (örneğin paylaşımdan veya faturanın tesliminden itibaren belirli bir gün içinde), kısmi ön ödeme olup olmayacağı ve geç ödemede ne olacağı açıkça yazılmalıdır.

Örnek senaryo: Bir influencer, bir elektronik markası için üç videoluk paket anlaşma yapar. Sözleşmede ilk video yayınlandıktan sonra yarı ödeme, kalan iki video yayınlandıktan sonra kalan ödeme yapılacağı ve sürelerin fatura tarihinden başlayacağı yazılıdır. Marka ödemeyi geciktirdiğinde influencer, sözleşmedeki tarihi göstererek kolayca takip yapabilir.

Diğer Önemli Maddeler

  • İptal ve erteleme durumunda ne olacağı
  • İçeriğin yayından kalkma süresi (paylaşım ne kadar süre yayında kalmalı)
  • Ürünün iade edilip edilmeyeceği
  • Gizlilik ve kampanya öncesi paylaşım yasağı

4. Reklam Etiketi: #reklam ve #işbirliği Nasıl Kullanılır?

Sosyal medya paylaşımında reklam etiketi kullanımı

Türkiye’de influencer reklamları, Reklam Kurulu’nun 04.05.2021 tarihli toplantısında ilke kararı olarak kabul edilen ve Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan “Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz” ile düzenlenir. Bakanlığın duyurusuna göre influencer reklamlarının “açık, anlaşılır şekilde ifade edilmesi ve ayırt edilebilir olması” zorunludur ve sosyal medyada “sesli, yazılı ve görsel olarak örtülü reklam yapılması” yasaktır.

Kılavuza göre platform türüne göre kullanılabilecek ibareler şöyledir:

  • Instagram, Facebook, X gibi fotoğraf ve mesaj paylaşımlarında (Madde 8): Reklam verenin adı veya markasıyla birlikte “#Reklam”, “#Reklam/Tanıtım”, “#Sponsor”, “#İşbirliği”, “#Ortaklık”, “@[Reklam veren] ile işbirliği”, “@[Reklam veren] tarafından sağlandı.” veya “@[Reklam veren] tarafından hediye olarak alındı.” ibarelerinden en az biri kullanılır.
  • YouTube gibi video paylaşım mecraları ve canlı yayınlarda (Madde 7): Tüketicileri “daha fazla oku” gibi bir alanı tıklamak zorunda bırakmadan, yazılı ve sözlü olarak örneğin “Bu video, [reklam veren] ile ücretli işbirliğini içermektedir.” gibi bir açıklama yapılır.
  • Instagram hikâyeleri gibi kısa süreli içeriklerde (Madde 10): Paylaşım süresince reklam verenin bilgisiyle birlikte “#Reklam”, “#İşbirliği” gibi ibarelerden biri yer alır.

Bakanlık duyurusunda ayrıca influencerın henüz deneyimlemediği bir ürünü deneyimlemiş gibi tavsiye edemeyeceği, hediye edilen ürünü satın almış izlenimi oluşturamayacağı ve ticari reklamda filtre kullanıyorsa bunu açıkça belirtmesi gerektiği yer alır.

Örnek senaryo: Bir influencer ürün karşılığı yaptığı paylaşımda reklam ibaresini açıklamanın en sonuna, onlarca etiketin arasına koyar. Takipçiler ilk bakışta reklam olduğunu fark edemez. Doğru kullanım, ibareyi açıklamanın başına ya da görselin üzerine, kolay okunabilir biçimde ve marka adıyla birlikte eklemektir: “@marka ile işbirliği #reklam”.

Kaynaklar: >Ticaret Bakanlığı duyurusu, >Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü kılavuz sayfası. Etik ve yasal yükümlülüklerin ayrıntısı için influencer pazarlamasında etik kurallar ve yasal yükümlülükler yazımızı okuyabilirsiniz.

5. Fiyatlandırma ve Pazarlık

Fiyatınızı belirlerken şu unsurları birlikte düşünün:

  • Ortalama izlenme, erişim ve etkileşim
  • İçerik formatı ve üretim emeği (çekim, kurgu, mekan, ekipman)
  • Kullanım hakkı süresi ve kanalları
  • Münhasırlık talebi
  • Teslim süresi (acil işler daha fazla planlama gerektirir)
  • Paket içeriği (tek paylaşım mı, seri mi?)

Örnek pazarlık senaryosu: Marka bütçesinin sınırlı olduğunu söyleyerek fiyatı düşürmenizi ister. Fiyatı doğrudan indirmek yerine kapsamı daraltmayı önerirsiniz: Reels yerine hikâye serisi, reklam kullanım süresini kısaltmak veya münhasırlığı kaldırmak. Böylece birim fiyatınızı korurken markanın bütçesine uygun bir paket sunarsınız.

Pazarlık tekniklerinin ayrıntısı için markalarla nasıl etkili pazarlık yapılır rehberimize, iş birliğinin hangi gelir modeliyle yapılacağını seçmek için de influencer gelir modelleri yazımıza göz atabilirsiniz.

6. İçerik Üretimi ve Onay Süreci

  • Taslağı veya kurgu metnini paylaşım öncesi markanın onayına sunun; onay yazılı olsun.
  • Kendi anlatım tarzınızı koruyun; takipçileriniz reklam metni okuyan değil, deneyimini anlatan bir içerik üreticisi görmek ister.
  • Marka adını, linkleri ve indirim kodlarını yayından önce tekrar kontrol edin.
  • Linkleri takip edilebilir hale getirmek için kampanya URL oluşturma aracıyla UTM parametresi ekleyebilirsiniz.

7. Raporlama: Markaya Ne Göndermelisiniz?

İş birliği sonrası markaya sunulan performans raporu

Paylaşım sonrası düzenli ve anlaşılır bir rapor, tekrar iş birliği yapma ihtimalinizi artırır. Raporda genellikle şunlar bulunur:

  • Paylaşımın linki ve yayın tarihi
  • Erişim, gösterim, izlenme ve izlenme süresi
  • Beğeni, yorum, kaydetme, paylaşım
  • Hikâyelerde link tıklamaları ve yanıtlar
  • Varsa indirim kodu kullanımı veya link tıklaması
  • Platformun içgörü ekranından alınmış ekran görüntüleri

Örnek senaryo: Influencer, kampanya bittikten sonraki hafta markaya tek sayfalık bir rapor gönderir: paylaşım linkleri, içgörü ekran görüntüleri ve yorumlarda öne çıkan takipçi soruları. Marka, yorumlardaki soruları bir sonraki kampanyanın brief’inde kullanır ve influencerla yeni bir iş birliği planlar.

8. Fatura ve Ödeme

  • Faturayı sözleşmedeki tutara ve vergisel durumunuza göre düzenleyin. KDV ve stopaj kalemlerini görmek için fatura hesaplama, elinize geçecek net tutarı görmek için hakediş hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
  • Sosyal içerik üreticisi kazanç istisnası kapsamındaysanız şartları istisna belgesi nedir yazımızda bulabilirsiniz.
  • Ödeme vadesi geçtiğinde sözleşmedeki tarihe atıfla yazılı hatırlatma yapın.
  • Kendi durumunuz için bir mali müşavirden destek alın.

9. İş Birliği Sonrası İlişki

İş birliği bitince ilişki bitmek zorunda değildir. Teşekkür mesajı, raporun zamanında gönderilmesi ve markanın geri bildirimini almak uzun soluklu iş birliklerinin temelini oluşturur. Bir sonraki kampanya için marka elçiliği veya paket anlaşma önerebilirsiniz. Ayrıntılı öneriler için markalarla iş birliği yapmanın en iyi yolları yazımızı okuyabilirsiniz.

İş Birliği Kontrol Listesi

  • [ ] Marka ve ürün kitlemle uyumlu mu?
  • [ ] Brief’teki teslimler, tarihler ve zorunlu mesajlar net mi?
  • [ ] Kullanım hakkı süresi ve kanalları yazılı mı?
  • [ ] Münhasırlık varsa kapsamı ve ücrete etkisi belli mi?
  • [ ] Revizyon sayısı belirlendi mi?
  • [ ] Ödeme tutarı, vergiler ve vade yazılı mı?
  • [ ] Reklam ibaresi doğru yerde ve marka adıyla birlikte mi?
  • [ ] Rapor ve fatura gönderildi mi?

Influencer Ajansı ile Çalışmak

Brief değerlendirme, sözleşme, fiyat görüşmesi ve ödeme takibi gibi işleri tek başınıza yürütmek istemiyorsanız ajans desteği alabilirsiniz. Influencer Ajansı olarak kayıtlı içerik üreticilerimizi kitlesine uygun kampanyalarla eşleştiriyor ve süreci birlikte yönetiyoruz. Başlamak için Influencer Ajansı genel kayıt formunu doldurabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Küçük bir iş birliği için de sözleşme gerekir mi?

Gerekir. Tek bir hikâye paylaşımı bile olsa teslim edilecek içerik, tarih, ücret ve kullanım hakkını en azından e-posta ile yazılı hale getirin. Anlaşmazlık çıktığında elinizdeki tek dayanak bu kayıttır.

Ürün hediye edildiyse reklam etiketi kullanmak zorunda mıyım?

Evet. Kılavuza göre ücretsiz veya indirimli ürün ya da hizmet aldığınız paylaşımlar da ticari reklamdır. “@marka tarafından hediye olarak alındı” veya “#işbirliği” gibi bir ibareyi marka adıyla birlikte kullanmalısınız.

Reklam etiketini nereye koymalıyım?

İlk bakışta görülebilecek bir yere: açıklamanın başına veya görselin üzerine. Videolarda “daha fazla oku” alanına gizlenmemeli; hikâyelerde paylaşım süresince görünür olmalıdır.

Marka içeriğimi reklamda kullanmak isterse ek ücret istemeli miyim?

Genellikle evet. Organik paylaşım ile reklamda kullanım farklı haklardır. Kullanım süresi, kanalları ve ücreti sözleşmede ayrı bir kalem olarak yer almalıdır.

Münhasırlık maddesini kabul etmeli miyim?

Kapsamı dar ve ücrete yansıtılmışsa kabul edilebilir. “Tüm kozmetik markaları, bir yıl” gibi geniş bir madde gelir fırsatlarınızı ciddi ölçüde kısıtlar; kategori, süre ve platformu daraltmayı önerin.

Marka sürekli revizyon isterse ne yapmalıyım?

Sözleşmedeki revizyon sayısına atıf yapın. Brief’te olmayan yeni talepler için ek ücret veya yeni bir teslim tarihi önerin. Revizyon sayısı yazılı değilse bir sonraki iş birliğinde bunu mutlaka ekleyin.

Ödeme gecikirse ne yapabilirim?

Önce sözleşmedeki ödeme tarihini ve fatura bilgisini belirterek yazılı hatırlatma gönderin. Gecikme devam ederse sözleşmede yer alan gecikme hükümlerine başvurun; gerekiyorsa hukuki destek alın.

Markaya hangi verileri raporlamalıyım?

Paylaşım linki, erişim, izlenme, etkileşim, link tıklama ve varsa kod kullanımı. Platformun içgörü ekranlarının ekran görüntülerini eklemek raporu güvenilir kılar.

"Markalarla İş Birliği Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler" Son güncelleme: 31 Eki 2026
Yorum Yok
Yorum Yap

Bilgilendirme